Տեղեկատվություն

Առաջին անհրաժեշտության հեռախոսահամարներ

• Արտակարգ իրավիճակ — 101, 911
• Ոստիկանություն — 102
• Շտապ օգնություն — 103
• Գազի սպասարկում — 104
• Երևանի ԷՍ ԲԿ — 108
• Էլեկտրացանց — 180
• Երևան Ջուր «Վիոլիա» — 185
• Շտապ օգնության ծառայություն — 83 03
• «Սանիտեք» մաքրություն — 80 90
• «Սպիտակ» Փրկարար ջոկատ — 35 00 46

Հատուկ ծառայություններ

• Երկաթուղային տեղեկատու — 184
• Եղանակի տեսություն — 186
• Օդանավակայանի տեղեկատու — 187
• Զանգեր պատվերով — 107
• «Team Telecom» տեղեկատու — 109
• Ճշգրիտ ժամանակ — 110
• «Սփյուռ» տեղեկատու — 113
• «Հայաստան» տեղեկատու — 87 78
• «Արեգ» տեղեկատու — 55 11 11, 51 45 14
• «Նատալի Ֆարմ» — 58 08 82
• «5+» դեղատներ — 27 20 40
• Դեղորայքային խորհրդատու — 09000 0033
• «Փյունիկ» միություն — 56 07 07

ԹԵԺ ԳԻԾ

• Սոցիալական հարցեր — 114
• Պետական պահպանություն (ՊՊԳՎ) — 170
• Ճանապարհային ոստիկանություն — 177
• Մարդու իրավունքների պաշտպան — 116
• Կառավարություն — 52 70 00
• Երևանի քաղաքապետարան — 51 41 52
• Ճանապարհների վիճակ — 56 25 33
• Անձնագրային և վիզաների վարչություն — 37-02-64
• Կանանց պաշտպանություն — 0800 808 50
• Երեխաների պաշտպանություն — 0800 61111
• ՁԻԱՀ-ի ազգային կենտրոն — 61 07 30
• Հակաթրաֆիքինգ — 0800 505 58
• Ընդդեմ ընտանեկան բռնության — 0800 808 50

Այլ ծառայություններ

• Բ/Կ Էրեբունի — 47 11 00
• Միքս Դենտ — 56 94 90
• Վարսավիրանոց — 53 11 81
• Տաքսի ծառայություն — 84 44
• Ավտոմեքենայի վարձույթ — 091 37 60 60
• Լողավազան — 58 88 88
• Ծաղիկների առաքում — 52 52 70
• Սննդի առաքում — 22 20 00
• Հյուրանոցի ամրագրում — 52 00 06

Անհրաժեշտ հեռախոսահամարներ

• Կենտրոնական ավտոկայան — 56 53 70
• Հյուսիսային ավտոկայան — 62 16 70
• Կենտրոնական բանկ — 58 00 52
• Ինֆո. Սպասարկման կենտրոն — 09000 0909
• «Հայփոստ» տեղեկատու — 51 45 14
• Պետական ռեգիստր — 20 14 35
• Պետական կադաստր — 060 47 42 05 060 47 41 22
• ՀՀ վճռաբեկ դատարան — 51 17 51
• ՀՀ հանրային պաշտպան — 60 07 14
• Նոտար — 52 82 11

Ֆիքսված կապ

Հայաստանի միջազգային կոդն է՝ +374

Հայաստանից արտերկիր զանգելու ձևաչափը՝
00 + երկրի կոդ + քաղաքի կոդ + հեռախոսահամար

Երևանի քաղաքային կոդը՝ 010։

Երևանում քաղաքային համարը բջջայինից հավաքելու համար նախ անհրաժեշտ է հավաքել 010, ապա՝ տվյալ համարը։

Բջջային կապ

Հայաստանի տարածքում բջջային կապն ու շարժական ինտերնետը մատուցվում են երեք օպերատորների կողմից՝

Բջջային օպերատորներ

SIM քարտեր կարելի է ձեռք բերել Զվարթնոց օդանավակայանում, օպերատորների սպասարկման կենտրոններում կամ խոշոր խանութներից՝ անձնագրի պատճենով։ Բոլոր քարտերն ապահովում են 3G կապ և բարձր արագության ինտերնետ։

Team Telecom Armenia

Հեռ. 100, 109, (010) 28 41 50, (010) 28 90 31

Կոդեր՝ 043, 091, 096, 099, 033

Կայք՝ www.telecomarmenia.am

Միջազգային զանգեր՝ *88* 00 + երկրի կոդ + հեռախոսահամար

www.telecomarmenia.am

Սպասարկման կենտրոն՝ Երևան, Ամիրյան փողոց

VivaCell-MTS

Հեռ. 111, (010) 56 87 77, (093) 29 71 11

Կոդեր՝ 077, 093, 094, 098, 033

Կայք՝ www.vivacell.am

Միջազգային զանգեր՝ *77* 00 + երկրի կոդ + հեռախոսահամար

Ծառայությունների կառավարման կոդ՝ *130# և սեղմել զանգի կոճակը՝ հետևելով հրահանգներին www.vivacell.am

Վիվա Սել - Կենտրոնական գրասենյակ Հասցե՝ Երևանի, Մաշտոցի պողոտա 10, Հեռախոս՝ +374 77 000 000 (օրինակ) Աշխատանքային ժամեր՝ Երկուշաբթի-Ուրբաթ՝ 09:00–18:00

Ucom

Հեռ. 555, (055) 00 05 55

Կոդեր՝ 055, 095, 041, 044

Կայք՝ www.ucom.am

Միջազգային զանգեր՝ 00 + երկրի կոդ + հեռախոսահամար (առանց լրացուցիչ կոդերի)

Քարտերի ձեռքբերում՝ սպասարկման սրահներում, Հայփոստում, խանութներում

Կանխավճարային քարտեր վաճառվում են Ucom սպասարկման սրահներում, Հայփոստի մասնաճյուղերում, Երևանի City սուպերմարկետներում, Mobile Centre խանութներում և այլ վայրերում։

Ucom-ն առաջարկում է միջազգային րոպեների փաթեթներ՝ ԱՄՆ, Կանադա, Սիրիա և եվրոպական այլ երկրներ զանգելու համար մատչելի սակագներով։

www.ucom.am

Գրասենյակներ՝ Հյուսիսային պողոտա (Երևան), Արաբկիրի սպասարկման կենտրոն և այլն

Հայփոստ ՓԲԸ-ն Հայաստանի ազգային փոստային օպերատորն է, որն առաջարկում է փոստային, ֆինանսական և մանրածախ ծառայություններ։ Այս ծառայությունները մատուցվում են ավելի քան 900 փոստային բաժանմունքների միջոցով, որոնք գործում են ՀՀ բոլոր քաղաքներում և գյուղական համայնքներում։

Ընդհանուր տեղեկություն

• 2006թ․ Հայփոստի կառավարումը ստանձնել է «Հայփոստ Թրասթ Մենեջմենթ» ընկերությունը։
• 2007թ․ գործարկվել են վերանորոգված և տեխնիկապես վերազինված մասնաճյուղեր։
• 2021թ․ սկսվել է վերաբրենդավորման և վերանորոգման գործընթացը Երևանում։

Նորարարություններ

• Էլեկտրոնային հերթերի համակարգ
• Earlyone օնլայն հերթագրման ծառայություն
• Wi-Fi հասանելիություն
• Բջջային հեռախոսների և աքսեսուարների վաճառք
• Հանդերձարան՝ առցանց պատվերների փորձարկման համար

YES ծառայություն (Yerevan Express Service)

• Առաքումներ Երևանում՝ սկսած 200 դրամից
• Տնից ընդունում և տուն առաքում

Shipex ծառայություն

• Առաքանիների ստացում Shipex-ի միջոցով
• Ծառայությունն անվճար է՝ ՀՀ գրեթե բոլոր մասնաճյուղերում (բացառությամբ Երևան, Գյումրի, Վանաձոր)

Ծառայություններ

• Փոստային՝ նամակներ, ծանրոցներ, միջազգային փոստ
• Վճարային՝ կենսաթոշակներ, կոմունալ վճարներ, տուգանքներ, փոխանցումներ
• Մանրածախ վաճառք՝ առաջին անհրաժեշտության ապրանքներ

«Սպրինտ» առաքման ծառայություն (ներհանրապետական, մինչև 2կգ)

• 100գր – 290 դրամ
• 101-250գր – 370 դրամ
• 251-500գր – 530 դրամ
• 501-1000գր – 760 դրամ
• 1001-2000գր – 1,010 դրամ

Մասնաճյուղերի ցանց

• Հայփոստն ունի ավելի քան 900 մասնաճյուղ՝ ՀՀ ողջ տարածքում։Նոր բեռնափոխադրող մեքենաները բարելավում են առաքման արագությունն ու հասանելիությունը՝ հատկապես հեռավոր բնակավայրերում։

Հիմնական գրասենյակներ

• Գլխավոր փոստատուն՝ Հանրապետության հրապարակում, Կառավարության շենքի դիմաց
• Թիվ 0042 մասնաճյուղ՝ Զվարթնոց օդանավակայանում, 24/7

Տեղեկատու ծառայություն

• 010 514 514
• Երկուշաբթի – Ուրբաթ՝ 09:00 – 19:00
• Շաբաթ՝ 09:00 – 18:00
• Կիրակի՝ փակ
• Առանց ընդմիջման
• Երկուշաբթի – Ուրբաթ՝ 09:00 – 19:00

https://www.haypost.am/hy/about-haypost

• Երկաթուղային տրանսպորտ
• Օդային տրանսպորտ
• Քաղաքային տրանսպորտ
• Ճոպանուղի

Երկաթուղային տրանսպորտ

Ընդհանուր տեղեկություն

Հայաստանի Հանրապետության երկաթուղային տրանսպորտի հնագույն և խոշորագույն կենտրոնը Գյումրիի երկաթուղային հանգույցն է, հիմնված 1897 թվականին։ Առաջին գնացքը՝ Թիֆլիսից Ալեքսանդրապոլ (այժմ՝ Գյումրի), ժամանել է 1899 թվականի փետրվարի 7-ին՝ անցնելով 180 կմ ճանապարհ։

Որպես ծովի ելք չունեցող և ծովի մակերևույթից միջինում 1800 մ բարձրությամբ տեղակայված երկիր՝ Հայաստանը երկաթուղային կապի կարիք ունի հատկապես տնտեսական ու ռազմավարական առումով։

2008թ. հունիսի 1-ից «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ-ն, որը հանդիսանում է Ռուսական երկաթուղու դուստր ձեռնարկությունը, իրականացնում է Հայաստանի երկաթուղային համակարգի կառավարումը։ Ներկայումս երկաթուղային ցանցի ընդհանուր երկարությունը կազմում է շուրջ 725 կմ , ներառում է 73 կայարան, որոնցից ակտիվ են 69-ը։ Գործում են երեք լոկոմոտիվային և երկու վագոնային դեպոներ, իրականացվում է ուղևորափոխադրություն և բեռնափոխադրություն։

Միջպետական հաղորդակցության 4 երկաթուղային անցումներից ներկայումս գործում է միայն Այրում–Սադախլո հատվածը՝ Վրաստանի հետ։ Մյուս երեք ուղղությունները՝ Ախուրյան–Դողուքափը (Թուրքիա), Երասխ–Վելիդաղը (Ադրբեջան) և Իջևան–Ջաֆարլի (Ադրբեջան), փակ են։

«Երևան» կայարան

Երևանի երկաթուղային կայարանը հիմնադրվել է 1956 թ., գտնվում է Սասունցի Դավիթ հրապարակում։ Նրան կից գործում է նաև մետրոպոլիտենի «Սասունցի Դավիթ» կայարանը, ինչպես նաև լոկոմոտիվային ու վագոնային դեպոներ։ Օրական միջինում սպասարկվում է շուրջ 1000 ուղևոր, իսկ ամառային սեզոնին՝ մինչև 2000։

Կայարանը գործում է շուրջօրյա, ունի հարմարավետ սպասասրահներ՝ VIP սենյակով, Wi-Fi, բանկոմատով, սուրճի սարքով, հյուրանոցային ամրագրման, ծաղիկների պատվերի և զբոսաշրջային տեղեկատվության ծառայություններով։ Այստեղ գործում է նաև երկաթուղու պատմության թանգարան։

Հասցե՝ Երևան, Տիգրան Մեծի պող. 86

Տոմսարկղ՝ (+374 60) 46 32 84

Սերվիս կենտրոն՝ (+374 60) 46 32 83

Տնօրինություն՝ 060 46 34 32

Չվերթներ

• Երևան–Թբիլիսի–Երևան
• Երևան–Բաթումի–Երևան՝ «Արմենիա» ֆիրմային գնացքով (սեզոնային)
• Երևան–Գյումրի–Երևան՝ ժամանակակից, արագընթաց էլեկտրագնացքով

Ժամանակակից արագընթաց գնացքները նպաստում են մարզերի ակտիվացմանը։ Այս գնացքները հարմարեցված են սահմանափակ ֆիզիկական հնարավորություններ ունեցող ուղևորների համար և ապահովված են օդափոխման, հակահրդեհային և անվտանգության համակարգերով։

Այլ կայարաններ

Վանաձորի կայարան

Երկրի երրորդ խոշոր կայարանը։ Գտնվում է Գյումրի–Այրում էլեկտրիֆիկացված գծի վրա։ Այստեղ կանգ են առնում բոլոր միջազգային չվերթները։

Հասցե՝ Վանաձոր, Մոսկովյան փող. 7

+374 322 2 10 09

Գյումրիի երկաթուղային հանգույց

Հնագույն և ամենախոշոր հանգույցն է Հայաստանում։ Գործում են դեպոներ, գծի և կապի տեղամասեր։ Ունի արագընթաց ուղևորատար գծեր դեպի Երևան, Վանաձոր, Բաթումի։

Հասցե՝ Գյումրի, Կայարանամերձ հրապարակի 1 շենք

+374 312 5 10 02

Հրազդան կայարան

Սեզոնային երթուղի՝ Հրազդան – Ալմաստ (Երևան) – Շորժա (Սևան)՝ հարմարեցված ամառային հանգստյան սեզոնին։

Երասխ կայարան

Վերջին կայարանը ՀՀ տարածքում։ Կայանը փակուղային է՝ ադրբեջանական հատվածը ապամոնտաժվել է 1989-ից հետո։ Գործում է միայն Երասխ–Երևան էլեկտրագնացքը։

Ալավերդի – Սանահին կայարաններ

Անցնում են միջազգային երթուղիներ (օր. Թբիլիսի–Երևան), սակայն կայարանները հիմնականում կանգ չեն լինում։ Սանահինի կայարանը բացվել է դեռևս 1899-ին։

Օդային տրանսպորտ

Հայաստանում գործում են երկու հիմնական օդանավակայաններ՝ «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանը՝ Երևանի մերձակայքում և «Շիրակ» օդանավակայանը՝ Գյումրիում։ Երկուսն էլ կարևոր դեր ունեն Հայաստանի արտաքին հաղորդակցության և զբոսաշրջային հոսքերի սպասարկման գործում։

Զվարթնոց միջազգային օդանավակայան

«Զվարթնոց» օդանավակայանը գտնվում է մայրաքաղաք Երևանից 12 կմ հեռավորության վրա։ Այն հանդիսանում է Հայաստանի գլխավոր օդային դարպասը՝ սպասարկելով հազարավոր միջազգային չվերթներ։ Վերջին տարիներին օդանավակայանը ենթարկվել է արդիականացման՝ ապահովելով ժամանակակից սարքավորումներով հագեցած, հարմարավետ և անվտանգ միջավայր։

Օդանավակայանը համագործակցում է ավելի քան 30 միջազգային ավիաընկերությունների հետ՝ իրականացնելով թռիչքներ դեպի աշխարհի ավելի քան 50 քաղաքներ, այդ թվում՝ Մոսկվա, Փարիզ, Վիեննա, Պրահա, Հռոմ, Լոնդոն, Դուբայ, Թեհրան, Ստամբուլ և այլուր։

Հասցե՝ Երևան, Զվարթնոց

+374 10 493000

contacts@aia-zvartnots.aero

www.zvartnots.aero

Կա նաև բջջային հավելված՝ Android և iOS համակարգերի համար։

Սպասարկման պայմաններ

• Շուրջօրյա աշխատանքային ռեժիմ
• Համալրված սպասասրահներ՝ Wi-Fi, ռեստորաններ, duty-free խանութներ
• Առանձին սպասարկում սահմանափակ շարժունակությամբ անձանց, ծերերի, հղի կանանց և դիվանագիտական անձանց համարԱ

Տրանսպորտային հասանելիություն

• Տաքսի ծառայություն՝ շուրջօրյա, 15-20 րոպեում դեպի Երևան, 1500–2000 դրամ
• N201 էքսպրես միկրոավտոբուս՝ 07:00–22:30, մեկ ժամ պարբերականությամբ, 300 դրամ
• Հասարակական տրանսպորտ՝ երթուղիներ 107 և 108, 40-60 րոպեում

Կայանատեղի

• Մինչև 600 մեքենայի կայանման հնարավորություն
• Առաջին 10 րոպեն՝ անվճար
• Ժամային վարձ՝ 500 դրամ, օրական՝ 2000 դրամ

Մուտքի արտոնագրեր (վիզա)

• Վճարվում է միայն ՀՀ դրամով
  • Մինչև 600 մեքենայի կայանման հնարավորություն
  • Առաջին 10 րոպեն՝ անվճար
  • Ժամային վարձ՝ 500 դրամ, օրական՝ 2000 դրամ

VIP ծառայություններ

Հնարավոր է օգտվել նաև վճարովի VIP սրահից, որն առաջարկում է.

• Առանձին գրանցում, սահմանային և մաքսային հսկողություն
• Ուղեբեռի առանձին սպասարկում
• Անսահմանափակ թեյ, սուրճ, ալկոհոլային խմիչքներ
• Փակ տարածքում սպասարկում, տեղափոխում դեպի ինքնաթիռ Mercedes Viano/Vito-ով
• Վճարովի փաթեթներ՝ 30.000–75.000 դրամ

Շիրակ օդանավակայան (Գյումրի)

Գյումրիի «Շիրակ» օդանավակայանը՝ համարվում է Հայաստանի երկրորդ միջազգային օդանավակայանը։ Գտնվում է Գյումրիից 5 կմ, իսկ Երևանից՝ 120 կմ հեռավորության վրա։ Գործում է 1961 թվականից, իսկ 2007-ին վերազինվել է՝ համապատասխանեցված միջազգային չափանիշներին։ Տարածքում տեղադրված են նոր լուսազդանշանային համակարգեր, թռիչքուղու ասֆալտապատում և տեխնիկական սարքավորումներ։

Շիրակի մարզ, Գյումրի

Թռիչքուղու երկարություն՝ 3220 մ, լայնություն՝ 45 մ

Ստացել է ԻԿԱՕ-ի առաջին կարգախմբի օդանավակայանի կարգավիճակ

Քաղաքային տրանսպորտ

Հայաստանում, հատկապես Երևանում, գործում է բազմազան հասարակական տրանսպորտ՝ ներառելով ավտոբուսներ, միկրոավտոբուսներ, տրոլեյբուսներ, մետրո, ինչպես նաև տաքսի ծառայություններ։ Այս համակարգը հասանելի է քաղաքի գրեթե բոլոր շրջաններին և համեմատաբար մատչելի է։

Ավտոբուս

Երևանում գործում են բազմաթիվ ավտոբուսային երթուղիներ, որոնք կապում են քաղաքի ծայրամասերը կենտրոնի հետ։ Ավտոբուսները հիմնականում շարժվում են մայրուղային ուղղություններով։

Ուղեվարձ՝ 100 ՀՀ դրամ

Վճարման համակարգ՝ կանխիկ (հիմնականում), որոշ ավտոբուսներում՝ քարտով

Տրոլեյբուս

Տրոլեյբուսը՝ որպես էկոլոգիապես մաքուր տրանսպորտ, Երևանում գործարկվում է 1949 թվականից։ Խորհրդային տարիներին համակարգը շատ զարգացած էր, սակայն ներկայումս գործում է սահմանափակ՝ 6 երթուղի.

Գծեր՝ 1, 2, 4, 9, 10, 15

Ուղեվարձ՝ 100 ՀՀ դրամ

Միկրոավտոբուս

12–15 տեղանոց միկրոավտոբուսները շարժվում են քաղաքի գրեթե բոլոր ուղղություններով և հաճախ օգտագործվում են կարճ ու միջին տարածության ճանապարհորդությունների համար։

Ուղեվարձ՝ 100 ՀՀ դրամ

Տաքսի

Տաքսի ծառայություններն Երևանում լայնորեն հասանելի են։ Գործում են ինչպես դասական հեռախոսային պատվերներով աշխատող ծառայություններ, այնպես էլ՝ ժամանակակից օնլայն հարթակներ (օր. Yandex Go, GG Taxi, Utaxi):

Նվազագույն ուղեվարձ՝ 600 դրամ (ներառում է 4 կմ)

Հաջորդող յուրաքանչյուր կմ՝ մոտ 100 դրամ

Պատվեր՝ հեռախոսով կամ հավելվածով

Բոլոր մեքենաները՝ հաշվիչով

Երևանի Կարեն Դեմիրճյանի անվան մետրոպոլիտենը գործում է 1981 թվականից և ներկայումս ունի մեկ գիծ՝ հյուսիսից հարավ ձգվող՝

Կայարանների քանակ՝ 10

Ընդհանուր երկարություն՝ 13.4 կմ

Աշխատանքային ժամեր՝ 06:00 – 23:00

Ուղեվարձ՝ 100 ՀՀ դրամ

Մետրոն ունի մաքուր կայարաններ, բարձր անվտանգության համակարգ և հարմարավետություն։

Ճոպանուղի

Ներկայումս Հայաստանի ուղևորատար ճոպանուղիները գործում են մարզերում՝ Տաթևում, Ծաղկաձորում և Ջերմուկում։ Երևանում ճոպանուղի գործել է նախկինում:

Տաթևի ճոպանուղի («Տաթևեր»)

• Գտնվում է Սյունիքի մարզում
• Գրանցվել է Գինեսի գրքում՝ որպես աշխարհի ամենաերկար հետադարձելի ճոպանուղի (12 րոպե)
• Միացնում է Հալիձոր գյուղը Տաթևի վանական համալիրին

Ծաղկաձորի ճոպանուղի

• Գտնվում է Կոտայքի մարզում՝ Թեղենիս լեռան լանջին
• Վերազինվել է 2004–2007 թթ.
• Ունի 5 կայան, շուրջ 30 կմ սահուղիներ

Ջերմուկի ճոպանուղի

• Կառուցվել է 2007 թ.
• 1000 մ երկարությամբ բազկաթոռային ճոպանուղի
• Ամենաբարձր կետը՝ 2480 մ
• Ունի 2 սահուղի, վարձույթ, ռեստորան, ավտոկայանատեղի

Արժույթը Հայաստանում

Հայաստանի ազգային արժույթը դրամն է (AMD)։«Դրամ» բառը առաջացել է հին հունական «դրախմա» (δραχμή) բառից և թարգմանաբար նշանակում է «փող»։ Դրամը շրջանառության մեջ է 1993 թ․ նոյեմբերից՝ փոխարինելով խորհրդային ռուբլին։ Այն ներառում է թղթադրամներ և մետաղադրամներ

Մետաղադրամներ

10֏ 20֏ 50֏ 100֏ 200֏ 500֏

Այս մետաղադրամները հաճախ կոչվում են կոպեկներ։

Թղթադրամներ

Թղթադրամների անվանական արժեքներն են՝

1000֏

5000֏

10000֏

20000֏

50000֏

100000֏

Թղթադրամները տպագրվել են միջազգային առաջատար տպագրատներում և զարդարված են հայտնի հայերի դիմանկարներով ու մշակութային հուշարձաններով։

Փոխարժեքի օրինակներ (մոտավոր)

1 EUR ≈ 411 ֏

1 USD ≈ 386 ֏

1 RUB ≈ 400 ֏

1 GBP ≈ 479 ֏

Թարմ փոխարժեքները կարող եք տեսնել ՀՀ Կենտրոնական բանկի պաշտոնական կայքում՝ www.cba.am

Բանկային համակարգը

Հայաստանում գործում են 17 առևտրային բանկեր, որոնք վերահսկվում են Կենտրոնական բանկի կողմից։Բանկերը հիմնականում բաց են երկուշաբթիից ուրբաթ՝ 09։00–17։00, իսկ որոշ մասնաճյուղեր՝ նաև շաբաթ օրերին կամ շուրջօրյա։

Տարադրամի փոխանակում

Երևանում կարող եք փոխանակել տարադրամ ինչպես բանկերում, այնպես էլ բազմաթիվ «Exchange» կետերում և բանկոմատների միջոցով։