×

ԲՆՈՒԹԱԳԻՐ

ՏՎՅԱԼՆԵՐ

Ուղղություն

Հյուսիսից

Հյուսիս-արևելքից

Արևելքից

Հարավից

Հարավ-արևմուտքից

Արևմուտքից

Սահմանակից մարզ

Շիրակ

Լոռի

Կոտայք

Արմավիր

Երևան

-

Հարևան երկրներ

-

-

-

-

-

Թուրքիա (35 կմ)

Հիմնադրումը Արագածոտնի մարզը ձևավորվել է 1995թ. ապրիլի 12-ին:

Տարածքը Միջին մեծության մարզ է, զբաղեցնում է ՀՀ ընդհանուր տարածքի 9,3%-ը (2 756 կմ²):

Վարչական կենտրոնը Աշտարակ՝ մարզի ամենախոշոր քաղաքը: Գտնվում է Երևանից 20 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Տարածքը բնակեցված է հնագույն ժամանակներից, գրավոր աղբյուրներում՝ VII դարից: Քաղաքային բնակավայր է IX–X դարերից, Բագրատունիների թագավորության շրջանում։

Տարածք

Կոորդինատներ

Բարձրություն

Ամենաբարձր գագաթ

Ամենացածր կետ

Վարչական կենտրոն

Տարածաշրջաններ

Քաղաքներ

Գյուղեր

Բնակչություն

Հեռավորություն Երևանից

Փոստային դասիչ

Թեժ գիծ

Վեբ կայք

2,756 քառ. կմ (9,3%)

40°52′45″ հս.լ.,

950 մ, միջ․ 1030–4090 մ

Արագած (4,090 մ)

950 մ

Աշտարակ

Աշտարակ, Արագած, Ապարան, Թալին

Աշտարակ, Թալին, Ապարան

117

168,100 (4,3%) /2002թ./

18 կմ

0201–0514

(+374 232) 321-74 www.aragatsotnmarz.am

Ամենաբարձր գագաթը Արագած (4,090 մ)

Մարզային հեռախոսային կոդեր

Բնակավայր

Աշտարակ

Թալին

Ապարան

Ծաղկահովիտ

Կոդ

232

249

252

257

Մարզպետարան/Կապ

Հասցե․ ք. Աշտարակ, 4

www.aragatsotnmarz.am

aragatsotn@mta.gov.am

Հեռ./ֆաքս․ (+374 232) 32251

ԻՆՉՊԵՍ ՀԱՍՆԵԼ

Ավտոմայրուղիներ /ճանապարհներ

Արագածոտնի տարածքով անցնում են հանրապետական նշանակության 3 հիմնական ավտոմայրուղիներ․

  • Երևան – Աշտարակ – Թալին – Գյումրի (Մ-1)
  • Երևան – Աշտարակ – Սպիտակ (Մ-3)
  • Երևան – Արմավիր – Քարակերտ – Գյումրի

Մարզով անցնում է նաև Հյուսիս–Հարավ միջպետական ճանապարհը։

Աշտարակի մայրուղու միջոցով մարզը միանում է մայրաքաղաքին։

Միջպետական նշանակության ճանապարհները համեմատաբար բարվոք վիճակում են։

Ինչպես հասնել Աշտարակ

  • Լավագույն տարբերակը՝ ավտոբուս կամ երթուղային
  • Մեկնում են Կիլիկիա ավտոկայանից և Կենտրոնական երկաթուղային կայարանից։
  • Ճանապարհը տևում է մոտ 40 րոպե։
  • Տոմսի արժեքը՝ 250 դրամ:

Երկաթուղի

ՀՀ գլխավոր երկաթուղու մոտ 30 կմ հատված անցնում է Արագածոտնի տարածքով

ԿԼԻՄԱ


Արագածոտնի կլիման առանձնանում է բնակլիմայական պայմանների մեծ բազմազանությամբ՝ պայմանավորված բարձրության մեծ տատանումներով։

Կլիմայի առանձնահատկություններ

  • Մարզում առկա են ինչպես չոր ու տաք ցածրադիր գոտիներ, այնպես էլ սառնաշունչ բարձր լեռնային շրջաններ։ Ցածրադիր գոտիներում (Արարատյան դաշտին հարող տարածքներում) ամառները տաք են, ձմեռները՝ չափավոր ցուրտ: Բարձր լեռնային գոտում (Արագած բ/լ) ամառները զով են, ձմեռները՝ խստաշունչ:
  • Մարզի տարածքին բնորոշ են մշտական զով զեփյուռները
  • Ցածրադիր վայրերում՝ բարեխառն լեռնային կլիմա
  • Ափամերձ շրջաններում կլիման ավելի մեղմ է, լեռնանցքներում՝ խիստ։

Եղանակների բնութագիր

Ձմեռ - երկարատև, ցուրտ, բուքով և մառախուղներով․ հատկապես բարձր լեռնային գոտիներում ձնածածկույթը կայուն է և հաստ։ Բուք՝ Թալինում միջինը 6 օր, Ապարանում՝ 17 օր, Արագած բ/լ-ում՝ մինչև 80 օր։

Գարուն – զով, տեղումներ շատ, հաճախ լինում են քամիներ ու ամպրոպներ։

Ամառ - ցածրադիր գոտում տաք ու չոր, լեռնային շրջաններում՝ զով և տեղումնառատ։

Աշուն – համեմատաբար մեղմ, սկզբում արևոտ, ապա՝ ավելի խոնավ, մառախուղներով։

Ջերմաստիճան

Ցածրադիր գոտիներում

  • Հուլիս՝ միջին ջերմաստիճան՝ +22°C…+25°C
  • Հունվար՝ միջին ջերմաստիճան՝ -3°C …-4°C

Նախալեռնային գոտում

  • Միջին տարեկան ջերմաստիճան՝ +8°C…+11°C
  • Ամռանը՝ +22…+25°C

Լեռնային գոտիներում

  • Միջին տարեկան ջերմաստիճան՝ +4°C…+6°C

Բարձր լեռնային գոտում (Արագած բ/լ, 2700 մ-ից բարձր՝)

  • Միջին տարեկան ջերմաստիճան՝ 0°C-ից ցածր
  • Արագածի գագաթին (3229 մ) մ.տ.ջ՝ մինչև −2.6°C։
  • Հուլիս՝ միջին ջերմաստիճան՝ +9°C…+15°C
  • Հունվար՝ միջին ջերմաստիճան -2,6°C –ից -12°C

📌 Բացարձակ ջերմաստիճանները մարզում տատանվում են +41°C–ից (Աշտարակ) մինչև −34°C (Արագածի բ/լ)։

Տեղումներ

  • Մերձգագաթային շրջաններում՝ 850–1100 մմ տարեկան
  • Ցածրադիր գոտիներում՝ 300–320 մմ տարեկան
  • Արագածի գագաթամերձ մասերում նույնիսկ ամռանը պահպանվում են ձնաբծեր
  • Ամպրոպները հաճախ ուղեկցվում են կարկուտով։
  • Մարզում հարաբերական խոնավությունը բարձր լեռնային շրջաններում հասնում է 80–90%։
  • Տարվա ընթացքում դիտվում է մառախուղ՝ 60–160 օր։

Քամիներ

  • Միջին տարեկան արագությունը՝ 1–2 մ/վ
  • Առավելագույնը՝ 18–22 մ/վ, լեռնային շրջաններում՝ մինչև 35 մ/վ, պոռթկումներով՝ մինչև 40 մ/վ։

Արևափայլ

  • Տարեկան միջին տևողությունը՝ 2471–2968 ժամ։