ԲՆՈՒԹԱԳԻՐ

ՏՎՅԱԼՆԵՐ

Ուղղություն

Հյուսիս-արևելքից

Արևմուտքից

Հյուսիս-արևմուտքից

Հարավ-արևելքից

Արևելքից

Սահմանակից մարզեր

Գեղարքունիք

–

Արարատ

Սյունիք

–

Հարևան երկրներ

-

Նախիջևանի ԻՀ

Նախիջևանի ԻՀ

-

Ադրբեջան

Հիմնադրումը

ՀՀ Վայոց ձորի մարզը կազմավորվել է 1995 թվականի. ապրիլի 12-ին:

Տարածքը

Վայոց ձորի մարզը զբաղեցնում է Հայաստանի ամբողջ տարածքի 7, 8%-ը ( 2,308 կմ²): Մարզի ձգվածությունը կազմում է մոտ 94 կմ ՝ հյուսիսից հարավ և 50 կմ՝ արևելքից արևմուտք։

Վարչական կենտրոնը

Եղեգնաձոր քաղաք: Գտնվում է Արփա գետի ձախ ափերին, Երևանից 120 կմ հարավ-արևելք։ Հնագույն բնակավայր, բնակեցված է եղել մ.թ.ա.1 հազ.-ից:

Ցուցիչ

Տարածք

Կոորդինատներ

Բարձրություն

Ամենաբարձր գագաթ

Վարչական կենտրոն

Համայնքներ

Քաղաքներ

Բնակչություն

Հեռավորություն Երևանից

Փոստային կոդ

Թեժ գիծ

Վեբ կայք

Տվյալ

2,308 քառ. կմ (7.8%)

39.7642° N, 45.3338° E

850 – 3,260 մ

Վարդենիս լեռ (3,522 մ)

Եղեգնաձոր

Եղեգնաձոր, Վայք

Եղեգնաձոր, Ջերմուկ, Վայք

60,156 (2017)

93.2 կմ

3601 – 3810

+374 281 2 25 57, +374 281 2 42 68

vdzor.mtad.am

Ամենաբարձր գագաթ - Վարդենիս լեռ (3,522 մ)

Մարզային հեռախոսային կոդեր

Բնակավայր

Եղեգնաձոր

Եղեգնաձոր (CDMA)

Վայք

Ջերմուկ

Գնդեվազ

Մալիշկա

Շատին

Կոդ

281

287 / 95

282

287 / 94

287

281

281 / 99

Մարզպետարան/Կապ

Հասցե․ ք. Եղեգնաձոր, Շահումյան 5

Վեբ կայք vdzor.mtad.am

Էլ․ հասցե․ marzpet.vayotsdzor@mta.gov.am

Հեռ./ֆաքս (+374 281) 22522

-

-

-

ԻՆՉՊԵՍ ՀԱՍՆԵԼ

Ավտոմայրուղիներ

  • Վայոց ձորի մարզի կենտրոնով անցնում է Երևան – Արտաշատ – Եղեգնաձոր – Վայք – Մեղրի – Իրան միջպետական ավտոճանապարհը (M-2 ավտոմայրուղի), որը Հայաստանի հյուսիսը կապում է հարավի հետ։

Վայոց ձորը հարևան մարզերի հետ կապող ճանապարհներն անցնում են բարձրադիր, դժվարամատչելի և ոլորապտույտ լեռնանցքներով։

  • Գեղարքունիքի հետ՝ Սելիմի լեռնանցքով
  • Արարատյան դաշտի հետ՝ Զովաշենի լեռնանցքով
  • Սյունիքի հետ՝ Որոտանի լեռնանցքով

Մարզի բնակավայրերը միմյանց հետ կապող ճանապարհները հիմնականում բարեկարգ են։

Հեռավորություններ և տրանսպորտ

  • Երևան – Եղեգնաձոր 1 ժ 45 ր – 84 կմ Երթուղային տաքսի (մեկնում է Կենտրոնական երկաթուղային կայարանից)
  • Երևան – Արենի 1 ժ 56 ր – 108 կմ (67 մղոն) Տաքսի՝ 16,200 դրամ
  • Երևան – Վայք 2 ժ 22 ր – 136 կմ (84 մղոն) Տաքսի՝ 20,400 դրամ
  • Գործում են նաև մասնավոր ուղևորափոխադրողներ Կոնտակտներ՝ 094 514 103։ 094 408 929

ԿԼԻՄԱ

Վայոց ձորի կլիման պայմանավորված է վերընթաց գոտիականությամբ, ըստ բարձրության՝՝ ցածրադիր կիսաանապատների տաք և չոր ցամաքայինից մինչև ձյունամերձ լեռնային գոտի և ալպյան մարգագետիններ։ Կլիման ձևավորվորող կարևոր գործոն է բարձրության մեծ տատանումներով ռելիեֆը (920 մ – 3,520 մ)։ Բնորոշ են ցուրտ կամ չափավոր ցուրտ ձմեռները և շոգ կամ տաք ամառները։ Հիմնական բնական լանդշաֆտներն են՝

կիսաանապատներ

տափաստաններ

Կլիմայի առանձնահատկություններ

  • Ցածրադիր և հարթավայրային գոտիներում՝ մեղմ ձմեռ, շոգ ու արևոտ ամառ, միջին ջերմաստիճանը ամռանը +24…+26 °C
  • Միջին բարձրության լեռնային գոտիներում՝ երկար ձմեռ, զով ամառ, միջին ջերմաստիճան +13…+16°C
  • Բարձրադիր ու լեռնային շրջաններում՝ խիստ ձմեռ, զով ամառ, հունվարին միջին –3…–9 °C, միջին -10…-13°C հուլիսին +15…+20 °C,
  • Ձմռանը ձնածածկույթը նախալեռներում 10–76 սմ, բարձր լեռներում մինչև 2 մ
  • Ամռանը հովիտներում Գեղամա լեռներից փչող քամիները մեղմացնում են տապը

Եղանակների բնութագիր

Ձմեռ - երկարատև, ցրտաշունչ, հաճախ քամոտ, կայուն ձնածածկույթ 50-70սմ բարձրությամբ՝ տևում է 4 ամիս (50–180 օր), հնարավոր են բուքեր

Գարուն – կարճատև, խոնավ, տեղումնառատ, հաճախ ամպրոպներով ու կարկուտով

Ամառ - չոր, զով ու արևոտ (+13…+26°C), հազվադեպ շոգ օրերով

Աշուն – սկզբում մեղմ ու արևոտ, ապա անձրևոտ, սառնաշունչ և մառախուղներով

Ջերմաստիճան

  • Առավելագույնը հարավում՝ +41 °C
  • Բացարձակ նվազագույնը՝ -35 °C
  • Միջին ամռանը (հուլիս–օգոստոս)՝ +15 … +26 °C (կախված բարձրությունից)
  • Ձմռանը նվազագույն շեմը -4 °C է, իսկ ցուրտ ամիսներին՝ տատանվում է -3 ºC-ից մինչև -8 ºC
  • Տարեկան միջին ջերմաստիճանը՝ +12 °C (ցածրադիր) → +0.5 °C (բարձրադիր)
  • Հունվար – –3 °C … –8 °C
  • Հուլիս – +15 °C … +26 °C
  • Բացարձակ առավելագույն՝ +41°C
  • Բացարձակ նվազագույն՝ –35 °C

Տեղումներ

Տեղումների տարեկան քանակը.

  • Տարեկան միջին՝ 300 – 800 մմ (բարձրությունից կախված)
  • Ցածրադիր գոտում ~500 մմ
  • Լեռնանտառային գոտիում՝ 600–800 մմ
  • Ալպյան գոտում՝ 800–900 մմ
  • Ամենախոնավ ամիս – մայիս (հորդ անձրևներ, երբեմն սելավներ)
  • Ամենաչոր ամիս – օգոստոս

Ձնածածկույթ

  • Նախալեռներ՝ 10–76 սմ
  • Լեռնային գոտի՝ մինչև 2 մ և ավելի
  • Ձյունը պահպանվում է 3–6 ամիս

Խոնավություն

Մթնոլորտային խոնավությունը.

  • Առավելագույնը հունվարին՝ 67–75%
  • Նվազագույն՝ օգոստոսին՝ 39–62%

Քամիներ

  • Բնորոշ են լեռնահովտային քամիները (գետերի հովիտներով)
  • Միջին արագությունը՝ 1–5 մ/վ
  • Առավելագույնը լեռնանցքներում՝ մինչև 35 մ/վ, պոռթկումներով՝ 40 մ/վ

Արևափայլ

Արևափայլքի ժամային տևողության ցուցանիշով Վայոց ձորն առաջատար դիրքերում է Հայաստանի մարզերի ցանկում:

  • Տարվա 365 օրերից 30–40 օրն է միայն անարև։
  • Արևոտ օրերի թիվը՝ ամենաշատը Հայաստանում:
  • Տարեկան արևափայլի տևողությունը՝ 2,300–2,600 ժ
  • Մառախուղներ առավել հաճախ – Որոտանի լեռնանցքում (միջինում 830 ժ, երբեմն մինչև 1,600 ժ):